Crna Gora je u decembru 2010. godine postala kandidat za članstvo u Evropskoj uniji (EU). Šefovi država i vlada EU su na samitu u Briselu 29. juna 2012. godine potvrdili otvaranje pregovora o pristupanju Crne Gore EU. Sa Crnom Gorom je započet novi pristup u pregovorima, po kome su među prvima otvorena pregovaračka poglavlja 23 - Pravosuđe i temeljna prava i 24 - Pravda, sloboda i bezbjednost i ona će ostati otvorena do kraja pregovaračkog procesa.

U dosadašnjem toku pregovora otvorena su i privremeno zatvorena dva pregovaračka poglavlja: 18. decembra 2012. godine poglavlje 25 - Nauka i istraživanje, a 15. aprila 2013. godine poglavlje 26 - Obrazovanje i kultura. Pored toga, do kraja 2016. godine su otvoreni pregovori u još 24 poglavlja.   

Istorijat odnosa EU – Crna Gora

Na referendumu održanom 21. maja 2006. godine izglasana je nezavisnost Crne Gore. Uslijedila su bilateralna priznanja nezavisne Crne Gore od strane država članica EU.

Crna Gora je 15. oktobra 2007. godine u Luksemburgu potpisala Sporazum o stabilizaciji i pridruživanju (SSP), koji je nakon ratifikacija od strane zemalja članica EU na snagu stupio 1. maja 2010. godine. U međuvremenu je primjenjivan Privremeni sporazum o trgovini i trgovinskim pitanjima, koji je na snagu stupio 1. januara 2008. godine.

Savjet EU je 30. novembra 2009. godine donio odluku o ukidanju viza za Crnu Goru, Makedoniju i Srbiju, kojom je građanima ovih zemalja omogućeno da bez viza putuju u svih 25 država članica koje pripadaju Šengen zoni (sada 26), ali i u tri zemlje koje nijesu dio EU (Island, Norveška i Švajcarska).

Crna Gora je 15. decembra 2008. godine podnijela zahtjev za članstvo u EU. 22. jula 2009. godine Crnoj Gori je dostavljen Upitnik Evropske komisije sa pitanjima iz svih oblasti pravne tekovine EU, a odgovori na Upitnik su predstavljali osnovu za ocjenu Komisije o spremnosti Crne Gore da preuzme obaveze koje nameće članstvo u EU. 17. decembra 2010. godine Evropski savjet je Crnoj Gori odobrio status kandidata za članstvo u EU.

29. juna 2012. godine, Crna Gora je zvanično otpočela pregovore sa EU.

Evropska komisija od 2007. godine redovno objavljuje godišnje izvještaje o napretku Crne Gore. Posljednji izvještaj je objavljen 9. novembra 2016. godine (od 2015. godine, ovaj izvještaj je preimenovan u Izvještaj o Crnoj Gori).

Kao država kandidat, Crna Gora od EU dobija finansijsku pomoć u okviru Instrumenta za pretpristupnu podršku (IPA). U periodu 2007-2013 (IPA I), na raspolaganju je imala 235,2 miliona eura, dok je za period 2014-2020 (IPA II) za Crnu Goru opredijeljeno 270,5 miliona eura. 

Diplomatski odnosi između Crne Gore i Evropske unije vode se posredstvom Misije Crne Gore pri EU u Briselu, koja funkcioniše od 2006. godine, i Delegacije Evropske unije u Crnoj Gori, u Podgorici, koja je sa radom počela u novembru 2007. godine.

Važni datumi u procesu pristupanja Crne Gore Evropskoj uniji:

Datum Događaj
21. maj 2006. godine Na referendumu izglasana nezavisnost Crne Gore
15. oktobar 2007. godine Potpisan Sporazum o stabilizaciji i pridruživanju (SSP) između Crne Gore i EU
1. januar 2008. godine Stupili na snagu Privremeni sporazum o trgovini i trgovinskim pitanjima, Sporazum o viznoj liberalizaciji i Sporazum o readmisiji
15. decembar 2008. godine Crna Gora podnijela zahtjev za članstvo u EU
22. jul 2009. godine Crnoj Gori dostavljen Upitnik Evropske komisije
1. maj 2010. godine Stupio na snagu Sporazum o stabilizaciji i pridruživanju (SSP)
17. decembar 2010. godine Evropski savjet dodijelio Crnoj Gori status kandidata za članstvo u EU
26. jun 2012. godine Evropski savjet potvrdio ocjenu Evropske komisije o spremnosti Crne Gore za početak pregovora o pristupanju
29. jun 2012. godine Početak pregovora o pristupanju
18. decembar 2012. godine Otvoreno i privremeno zatvoreno poglavlje 25 – Nauka i istraživanje
15. april 2013. godine Otvoreno i privremeno zatvoreno poglavlje 26 – Obrazovanje i kultura
jun 2013. godine Završen proces skrininga za sva poglavlja
18. decembar 2013. godine Otvoreno pet poglavlja: 5 – Javne nabavke, 6 – Privredno pravo, 20 – Preduzetništvo i industrijska politika, 23 – Pravosuđe i temeljna prava i 24 – Pravda, sloboda i bezbjednost
31. mart 2014. godine Otvorena dva poglavlja: 4 – Sloboda kretanja kapitala i 10 – Informatičko društvo i mediji
24. jun 2014. godine Otvorena tri poglavlja: 7 – Pravo intelektualne svojine, 31 – Vanjska, bezbjednosna i odbrambena politika i 32 – Finansijski nadzor
16. decembar 2014. godine Otvorena četiri poglavlja: 18 – Statistika, 28 – Zaštita potrošača i zdravlja, 29 – Carinska unija i 33 – Finansijske i budžetske odredbe
30. mart 2015. godine Otvorena dva poglavlja: 16 – Porezi i 30 – Vanjski odnosi
22. jun 2015. godine Otvorena dva poglavlja: 9 – Finansijske usluge i 21 – Trans-evropske mreže
21. decembar 2015. godine Otvorena dva poglavlja: 14 – Saobraćajna politika i 15 – Energetika
30. jun 2016. godine Otvorena dva poglavlja: 12 – Bezbjednost hrane, veterinarstvo i fitosanitarni nadzor i 13 – Ribarstvo
13. decembar 2016. godine Otvorena dva poglavlja: 11 – Poljoprivreda i ruralni razvoj i 19 – Socijalna politika i zapošljavanje