Crna Gora je u decembru 2010. godine postala kandidat za članstvo u Evropskoj uniji (EU). Šefovi država i vlada EU su na samitu u Briselu 29. juna 2012. godine potvrdili otvaranje pregovora o pristupanju Crne Gore EU. Sa Crnom Gorom je započet novi pristup u pregovorima, po kojem su među prvima otvorena pregovaračka poglavlja 23 - Pravosuđe i temeljna prava i 24 - Pravda, sloboda i bezbjednost i ona će ostati otvorena do kraja pregovaračkog procesa.

U dosadašnjem toku pregovora, do kraja 2017. godine, otvoreni su pregovori u ukupno 30 poglavlja, od čega su privremeno zatvorena tri pregovaračka poglavlja: 18. decembra 2012. godine poglavlje 25 – Nauka i istraživanje, 15. aprila 2013. godine poglavlje 26 – Obrazovanje i kultura, a 20. juna 2017. godine poglavlje 30 – Vanjski odnosi.

Istorijat odnosa EU – Crna Gora

Na referendumu održanom 21. maja 2006. godine izglasana je nezavisnost Crne Gore. Uslijedila su bilateralna priznanja nezavisne Crne Gore od strane država članica EU.

Crna Gora je 15. oktobra 2007. godine u Luksemburgu potpisala Sporazum o stabilizaciji i pridruživanju (SSP), koji je nakon ratifikacija od strane zemalja članica EU na snagu stupio 1. maja 2010. godine. U međuvremenu je primjenjivan Privremeni sporazum o trgovini i trgovinskim pitanjima, koji je na snagu stupio 1. januara 2008. godine.

Savjet EU je 30. novembra 2009. godine donio odluku o ukidanju viza za Crnu Goru, Makedoniju i Srbiju, kojom je građanima ovih zemalja omogućeno da bez viza putuju u države koje pripadaju Šengen zoni – 22 države članice EU i četiri zemlje koje nijesu dio EU (Island, Norveška, Švajcarska i Lihtenštajn).

Crna Gora je 15. decembra 2008. godine podnijela zahtjev za članstvo u EU. Zatim, 22. jula 2009. godine Crnoj Gori je dostavljen Upitnik Evropske komisije sa pitanjima iz svih oblasti pravne tekovine EU, a odgovori na Upitnik su predstavljali osnovu za ocjenu Komisije o spremnosti Crne Gore da preuzme obaveze koje nameće članstvo u EU. 17. decembra 2010. godine Evropski savjet je Crnoj Gori odobrio status kandidata za članstvo u EU.

Crna Gora je zvanično otpočela pregovore sa EU, 29. juna 2012. godine.

Evropska komisija od 2007. godine redovno objavljuje godišnje izvještaje o napretku Crne Gore. Posljednji izvještaj je objavljen 9. novembra 2016. godine (od 2015. godine, ovaj izvještaj je preimenovan u Izvještaj o Crnoj Gori). U 2017. godini, nije bilo izvještaja o državama. Evropska komisija je 6. februara 2018. godine objavila Strategiju „Vjerodostojna perspektiva proširenja i pojačana saradnja EU sa Zapadnim Balkanom“, nakon čega je u 2018. godini uslijedio novi izvještaj o Crnoj Gori.

Kao država kandidat, Crna Gora od EU dobija finansijsku pomoć u okviru Instrumenta za pretpristupnu podršku (IPA). U periodu 2007-2013 (IPA I), na raspolaganju je imala 235,2 miliona eura, dok je za period 2014-2020 (IPA II) za Crnu Goru opredijeljeno 270,5 miliona eura.

Diplomatski odnosi između Crne Gore i Evropske unije vode se posredstvom Misije Crne Gore pri EU u Briselu, koja funkcioniše od 2006. godine, i Delegacije Evropske unije u Crnoj Gori, u Podgorici, koja je sa radom počela u novembru 2007. godine.

 

Važni datumi u procesu pristupanja Crne Gore Evropskoj uniji:

Datum

Događaj

21. maj 2006. godine

Na referendumu izglasana nezavisnost Crne Gore

15. oktobar 2007. godine

Potpisan Sporazum o stabilizaciji i pridruživanju (SSP) između Crne Gore i EU

1. januar 2008. godine

Stupili na snagu Privremeni sporazum o trgovini i trgovinskim pitanjima, Sporazum o viznoj liberalizaciji i Sporazum o readmisiji

15. decembar 2008. godine

Crna Gora podnijela zahtjev za članstvo u EU

22. jul 2009. godine

Crnoj Gori dostavljen Upitnik Evropske komisije

1. maj 2010. godine

Stupio na snagu Sporazum o stabilizaciji i pridruživanju (SSP)

17. decembar 2010. godine

Evropski savjet dodijelio Crnoj Gori status kandidata za članstvo u EU

26. jun 2012. godine

Evropski savjet potvrdio ocjenu Evropske komisije o spremnosti Crne Gore za početak pregovora o pristupanju

29. jun 2012. godine

Početak pregovora o pristupanju

18. decembar 2012. godine

Otvoreno i privremeno zatvoreno poglavlje 25 – Nauka i istraživanje

15. april 2013. godine

Otvoreno i privremeno zatvoreno poglavlje 26 – Obrazovanje i kultura

jun 2013. godine

Završen proces skrininga za sva poglavlja

18. decembar 2013. godine

Otvoreno pet poglavlja: 5 – Javne nabavke, 6 – Privredno pravo, 20 – Preduzetništvo i industrijska politika, 23 – Pravosuđe i temeljna prava i 24 – Pravda, sloboda i bezbjednost

31. mart 2014. godine

Otvorena dva poglavlja: 4 – Sloboda kretanja kapitala i 10 – Informatičko društvo i mediji

24. jun 2014. godine

Otvorena tri poglavlja: 7 – Pravo intelektualne svojine, 31 – Vanjska, bezbjednosna i odbrambena politika i 32 – Finansijski nadzor

16. decembar 2014. godine

Otvorena četiri poglavlja: 18 – Statistika, 28 – Zaštita potrošača i zdravlja, 29 – Carinska unija i 33 – Finansijske i budžetske odredbe

30. mart 2015. godine

Otvorena dva poglavlja: 16 – Porezi i 30 – Vanjski odnosi

22. jun 2015. godine

Otvorena dva poglavlja: 9 – Finansijske usluge i 21 – Trans-evropske mreže

21. decembar 2015. godine

Otvorena dva poglavlja: 14 – Saobraćajna politika i 15 – Energetika

30. jun 2016. godine

Otvorena dva poglavlja: 12 – Bezbjednost hrane, veterinarstvo i fitosanitarni nadzor i 13 – Ribarstvo

13. decembar 2016. godine

Otvorena dva poglavlja: 11 – Poljoprivreda i ruralni razvoj i 19 – Socijalna politika i zapošljavanje

20. jun 2017. godine

Otvorena dva poglavlja: 1 – Sloboda kretanja robe i  22 – Regionalna politika i koordinacija strukturnih instrumenata i privremeno zatvoreno poglavlje 30 – Vanjski odnosi

11. decembar 2017. godine

Otvorena dva poglavlja: 2 – Sloboda kretanja radnika i 3 – Pravo osnivanja preduzeća i sloboda pružanja usluga