40. sjednica Odbora za ljudska prava i slobode

Lokacija: Plava sala


DNEVNI  RED

Usvajanje Zapisnika sa:

38. sjednice Odbora, održane 13. maja 2019. godine 
39. sjednice Odbora, održane 15. maja 2019. godine

 

 

  1. Izvještaj o radu Zaštitnika ljudskih prava i sloboda Crne Gore za 2018. godinu, koji je Skupštini Crne Gore podnio Zaštitnik ljudskih prava i sloboda Crne Gore; 
  1. Godišnji izvještaj Nacionalnog mehanizma za prevenciju torture za 2018. godinu, koji je Skupštini Crne Gore podnio Zaštitnik ljudskih prava i sloboda Crne Gore;
  1. Informacije o aktivnostima Odbora za ljudska prava i slobode u maju i junu 2019. godine: 
  • Informacija sa Sastanka predsjednika Odbora za ljudska prava i slobode dr Halila Dukovića sa konsultantom Vestminsterske fondacije za demokratiju Žarkom Hadži-Zafirovim, održanog u Podgorici 29. maja 2019. godine;
  • Informacija sa Okruglog stola „Posebni doprinosi za zapošljavanje osoba s invaliditetom“, održanog u Podgorici 21. juna 2019. godine;
  • Informacija o učešću člana Odbora za ljudska prava i slobode Momčila Martinovića na Konferenciji na kojoj je promovisana INSPIRE strategija u Crnoj Gori, održanoj u Podgorici 24. juna 2019. godine;
  1. Tekuća pitanja.

****

U vezi sa prvom tačkom Dnevnog reda, polazeći od navoda u Izvještaju Evropske komisije o Crnoj Gori za 2019. godinu, objavljenom 29. maja 2019. godine (NEZVANIČAN PREVOD):

               „Temeljna prava

Kapacitet Ombudsmana i Nacionalnog preventivnog mehanizma (NPM) dodatno se povećao, kao i opšta svijest o međunarodnim standardima ljudskih prava, posebno o sudskoj praksi Evropskog suda za ljudska prava (ESLJP). Potreban je dalji napredak u usklađivanju zakonodavstva sa EU i međunarodnim standardima ljudskih prava, uključujući i u oblasti prevencije diskriminacije osoba sa invaliditetom. Implementacija zakonodavstva i dalje ostaje izazov i institucionalni kapacitet za ljudska prava još uvijek mora biti znatno ojačan. Crna Gora još uvijek treba da obezbijedi adekvatne institucionalne mehanizme da bi zaštitila  ugrožene grupe od diskriminacije. Romska i egipćanska manjina ostaje najranjivija i najdiskriminisanija zajednica. Rodno zasnovano nasilje i nasilje nad djecom ostaju pitanja ozbiljne zabrinutosti.

 

Da bi se riješili ovi nedostaci, Crna Gora  treba naročito da:

→  dalje jača institucije za ljudska prava i Ministarstvo za ljudska i manjinska prava i da poveća njihovo znanje o međunarodnim i evropskim standardima u oblasti ljudskih prava;

→ ojača primjenu i zaštitu ljudskih prava, te da osigura djelotvornu zaštitu žrtava kršenja ljudskih prava, uključujući osiguravanje djelotvorne istrage zlostavljanja od strane organa za sprovođenje zakona, te slučajeva smrti i fizičkih napada na pojedince, u skladu sa sudskom praksom Evropskog suda za ljudska prava (ESLJP);

→ obezbijedi efikasnu implementaciju politika iz oblasti temeljnih prava o rodnoj ravnopravnosti, pravima djece, Roma i pravima osoba sa invaliditetom, osiguravanjem dovoljnih budžetskih sredstava za njihovo sprovođenje, poboljšavajući kapacitet nadležnih institucija, kao i međuinstitucionalnu  koordinaciju.”

 

“Što se tiče međunarodnih instrumenata o ljudskim pravima, nije bilo novih ratifikacija. Crna Gora tek treba da ratifikuje Međunarodnu konvenciju o zaštiti prava svih radnika migranata i članova njihovih porodica, potpisanu 2006. godine.

Crna Gora je nastavila svoj dijalog i saradnju sa međunarodnim organizacijama za ljudska prava i nadzornim tijelima, posebno sa Ujedinjenim nacijama i Savjetom Evrope. Izvještaj Univerzalnog periodičnog pregleda  za Crnu Goru (treći ciklus) je usvojen od strane Savjeta za ljudska prava UN-a u junu 2018. godine. Od 169 preporuka Crna Gora je prihvatila 7, zabilježila 3 ​​i 144 razmotrila kao da su već sprovedene ili su u procesu implementacije, dok za ostatak treba definisati. Komitet UN-a za prava djeteta usvojio je Zaključna zapažanja o Crnoj Gori u junu 2018. godine. U septembru 2018. godine, Komitet UN-a za eliminaciju rasne diskriminacije takođe je usvojio Zaključna zapažanja o Crnoj Gori. U oktobru 2018. godine, Grupa eksperata Savjeta Evrope za borbu protiv nasilja nad ženama i nasilja u porodici (GREVIO) objavila je svoj prvi evaluacijski izvještaj o Crnoj Gori. U februaru 2019. godine, Evropski komitet za sprečavanje mučenja i nečovječnog ili ponižavajućeg postupanja (CPT) objavio je svoj četvrti periodični izvještaj o Crnoj Gori.

Crna Gora je nastavila da osigurava dobar nivo saradnje sa Evropskim sudom za ljudska prava i nijedna presuda nije predmet pojačane nadzorne procedure. Vlada nastavlja sa sklapanjem prijateljskih poravnanja u predmetima uzimajući u obzir dužinu trajanja postupka i neizvršavanje domaćih odluka. Crna Gora još nije posmatrač u Agenciji za osnovna prava, ali je izrazila interes da postane posmatrač. U 2018. godini ESLJP je donio 13 presuda protiv Crne Gore. Većina slučajeva odnosila se na član 6 Evropske konvencije o ljudskim pravima (pravo na pravično suđenje), dva na član  8 (pravo na poštovanje privatnog i porodičnog života), dva na član 1 Protokola br. 1 (pravo na imovinu), dok se jedan odnosio na član 13 (efikasan pravni lijek). Kršenja su utvrđena u 11 od ovih slučajeva. 2018. godine, ukupno 318 novih prijava je dodijeljeno tijelu Savjeta Evrope za donošenje odluka, a do kraja ove godine pred Sudom je bilo 119 prijava na čekanju. Ukupna svijest o institucijama i pravima zaštićenim Evropskom konvencijom o ljudskim pravima (EKLJP) se povećava. Još uvijek su potrebna poboljšanja u pogledu primjene standarda ESLJP i kvaliteta obrazloženja odluka.

Što se tiče promocije i sprovođenja ljudskih prava, Crna Gora ima Ministarstvo za ljudska prava (MLJMP) i Ombudsmana, koji je akreditovan B-statusom od strane Globalnog saveza nacionalnih institucija za ljudska prava (GANHRI). Obje su dobile pomoć koja je usmjerena na jačanje njihovih kapaciteta. Kapacitet MLJMP-a ostaje ograničen i potrebno ga je dalje jačati. Vidljivost, domet i produktivnost institucije Ombudsmana dodatno su poboljšani, zajedno sa  kapacitetom za rješavanje pritužbi i kvalitetom mišljenja i izvještaja. Slučajevi koje je pokrenuo Ombudsman, uključujući prekršaje i krivične prijave, zahtijevaju proaktivniji pristup, uz efektivnije praćenje. Četiri dodatna službenika su zaposlena 2018. godine. Broj prijavljenih slučajeva je nastavio da se povećava, što može biti pokazatelj povećanja povjerenja javnosti u ovu Instituciju. Saradnja sa organizacijama civilnog društva ostaje pozitivna, naročito u oblasti antidiskriminacije; međutim, potrebno je usvojiti sistematičniji i strukturiraniji pristup. Finansijska sredstva obezbijeđena MLJMP-u i instituciji Ombudsmana nijesu dovoljna da im omoguće efikasno obavljanje njihovih zadataka.“ (str. 24 i 25 Izvještaja Evropske komisije o Crnoj Gori za 2019. godinu)

“U oblasti zabrane diskriminacije, pravni okvir je u velikoj mjeri u skladu sa pravnom tekovinom EU i evropskim standardima, ali nedostaje sveobuhvatna strategija. Sudski slučajevi su i dalje rijetki i relevantni inspekcijski organi su pokrenuli vrlo ograničen broj predmeta. Diskriminacija na osnovu političke pripadnosti u oblasti zapošljavanja nastavlja da bude najčešće prijavljivana. Rad institucije Ombudsmana u ovoj oblasti se poboljšao, ali kapacitet treba dodatno ojačati u pogledu prikupljanja podataka, jer ne postoji jedinstvena baza podataka o pritužbama i slučajevima vezanim za diskriminaciju. Pravni okvir o govoru mržnje uglavnom je u skladu sa standardima EU, ali broj procesuiranih slučajeva govora mržnje ostaje nizak. Potrebno je poboljšati institucionalno praćenje, uključujući sprovođenje zakona i pravosuđe.“ (str. 29 Izvještaja Evropske komisije o Crnoj Gori za 2019. godinu)

U vezi sa pravima djeteta, formirana je radna grupa za praćenje implementacije Strategije za prevenciju i zaštitu djece od nasilja, a Ministarstvo prosvjete je preuzelo odgovornost za njenu implementaciju. Potrebna je bolja koordinacija i praćenje politika koje se tiču djece. Institucionalni odgovor treba da postane proaktivniji i da bude praćen harmonizovanim prikupljanjem podataka među tijelima za praćenje prava djeteta, kao i dodatnim finansijskim sredstvima. Potrebni su i dodatni napori za bavljenje prisilnim dječjim brakovima i dječijim prosjačenjem, koje pogađa uglavnom romsku zajednicu, kao i sveukupnim nasiljem nad djecom. Tretman maloljetnika u zatvorima takođe zahtijeva poboljšanje. Veoma mali broj prijavljenih slučajeva seksualnog nasilja nad djecom izaziva zabrinutost zbog nedovoljnog prijavljivanja i identifikacije žrtava. Proces deinstitucionalizacije se nastavlja sporo i treba ga ubrzati i podržati alternativnim servisima, uključujući jačanje sistema zaštite djece i razvoj hraniteljstva. Opšti pristup i kvalitet usluga za djecu i službi socijalne zaštite i inkluzivnog obrazovanja za djecu sa smetnjama u razvoju treba da se poboljšaju, zajedno sa uslugama ranog otkrivanja, intervencije i rehabilitacije širom zemlje.“ (str. 29 i 30 Izvještaja Evropske komisije o Crnoj Gori za 2019. godinu),

 

Odbor će razmatranjem Izvještaja o radu Zaštitnika ljudskih prava i sloboda Crne Gore za 2018. godinu, koji je Skupštini Crne Gore podnio Zaštitnik ljudskih prava i sloboda Crne Gore shodno članu 47 stav 1 Zakona o Zaštitniku/ci ljudskih prava i sloboda Crne Gore /član 162 Poslovnika Skupštine Crne Gore - kontrolna uloga/, realizovati šestu aktivnost, utvrđenu Planom aktivnosti Odbora za ljudska prava i slobode za 2019. godinu.

 

Prilikom razmatranja Izvještaja, u skladu sa Planom aktivnosti Odbora za 2019. godinu, posebna pažnja biće posvećena praćenju realizacije Zaključka Skupštine Crne Gore donesenog povodom razmatranja Izvještaja o radu Zaštitnika ljudskih prava i sloboda Crne Gore za 2017. godinu, objavljenog u “Službenom listu CG”, broj 47/18.

U vezi sa drugom tačkom Dnevnog reda, polazeći od navoda u Izvještaju Evropske komisije o Crnoj Gori za 2019. godinu, objavljenom 29. maja 2019. godine (NEZVANIČAN PREVOD):

„Što se tiče sprečavanja mučenja i zlostavljanja, Crna Gora je nastavila da sprovodi preporuke Evropskog komiteta za sprečavanje mučenja i nečovječnog ili ponižavajućeg postupanja (CPT). Kapacitet Nacionalnog preventivnog mehanizma (NPM) je ojačan, što dokazuju rezultati njegovog rada. NPM bi trebao da pokaže proaktivniji pristup sa više redovnih posjeta zatvorima i drugim pritvorskim objektima, uključujući nenajavljene posjete. Nedostaci i kašnjenja u istraživanju i krivičnom gonjenju slučajeva navodnog nasilja od strane službenika za sprovođenje zakona, uključujući i slučajeve tokom protesta, kao i blage kazne za utvrđena krivična djela, znaci su poteškoća u iskorjenjivanju zlostavljanja i uspostavljanju evidencije odvraćajućih sankcija.

Loše postupanje od strane policije mora se riješiti putem strožijih kriterijuma  zapošljavanja, bolje obuke i boljeg nadzora; i dalje postoje nedostaci u vezi sa unutrašnjom kontrolom i disciplinskim postupcima policije. Navedene poteškoće odnose se i na prijavljene slučajeve navodnog zlostavljanja u zatvorima, uključujući i upotrebu dugotrajnog suzdržavanja i fiksiranja, koje treba riješiti. Ne postoji dovoljno čuvara za osobe lišene slobode. U psihijatrijskoj bolnici Dobrota potrebne su hitne mjere za rješavanje prenatrpanosti. Crna Gora mora pokazati volju da efikasno spriječi i suzbije prekomjernu upotrebu sile od strane policijskih službenika, uključujući osiguravanjem da se oni uvijek mogu prepoznati identifikacionim brojevima. U vezi sa nasiljem u zatvoru iz 2015. godine, krivični postupak protiv 13 zatvorskih čuvara još je u toku u prvoj instanci.

Što se tiče zatvorskog sistema, materijalni uslovi u pritvoru nastavljaju da se poboljšavaju kroz manje renoviranje objekata, ali generalno ostaju loši. I dalje ostaju izazovi u pružanju zdravstvene zaštite zatvorenicima. U zatvoru u Spužu 2018. godine zaposlena su 32 dodatna službenika; međutim, njihovim radnim uslovima  potrebno je dalje poboljšanje. Uprkos pruženoj podršci i dodatnom zapošljavanju, došlo je do ograničenog napretka u rehabilitaciji i resocijalizaciji. Nastavljena je obuka, podizanje svijesti i izgradnja kapaciteta među zatvorskim čuvarima i drugim osobljem o standardima osnovnih prava u zatvorima. U martu 2019. godine usvojene su izmjene i dopune Zakona o izvršenju uslovne osude i kazne rada u javnom interesu, kao i Zakona o izvršenju kazni zatvorom, novčane kazne i mjera bezbjednosti. Ostvaren je određeni napredak u sistemu alternativnih sankcija, ali se kasni sa implementacijom. Dok se broj probacionog osoblja povećao, resursi su, generalno, i dalje nedovoljni i ukupni kapacitet probacionog sistema treba dodatno povećati. Potrebni su dalji napori na implementaciji alternativnih mjera kućnog pritvora.“  (str. 25 i 26 Izvještaja Evropske komisije o Crnoj Gori za 2019. godinu),

Odbor će razmatranjem Godišnjeg izvještaja Nacionalnog mehanizma za prevenciju torture za 2018. godinu, koji je Skupštini Crne Gore podnio Zaštitnik ljudskih prava i sloboda Crne Gore /član 162 Poslovnika Skupštine Crne Gore - kontrolna uloga/, realizovati sedmu aktivnost, utvrđenu Planom aktivnosti Odbora za ljudska prava i slobode za 2019. godinu.

Prilikom razmatranja Izvještaja, u skladu sa Planom aktivnosti Odbora za 2019. godinu, posebna pažnja biće posvećena praćenju realizacije Zaključka Skupštine Crne Gore donesenog povodom razmatranja Godišnjeg izvještaja Nacionalnog mehanizma za prevenciju torture za 2017. godinu, objavljenog u “Službenom listu CG”, broj 47/18.

Nastavljena je saradnja sa Zaštitnikom ljudskih prava i sloboda Crne Gore, kao krovnom institucijom, novim Ustavom ustanovljenom, za zaštitu ljudskih prava i sloboda. Zaštitnik ljudskih prava i sloboda Crne Gore i predstavnici Institucije, po pozivu, u skladu sa članom 67 Poslovnika Skupštine Crne Gore, učestvovali su na brojnim sjednicama Odbora. Od 40 sjednica Odbora za ljudska prava i slobode 26. saziva Skupštine Crne Gore, Zaštitnik je učestvovao na 24 sjednice i šest drugih aktivnosti.

 

****

 

Na sjednicu Odbora u proširenom sastavu, u skladu sa članom 67 stav 1 Poslovnika Skupštine Crne Gore, pozvan je:

  • zaštitnik ljudskih prava i sloboda Crne Gore, Šućko Baković,

      a u skladu sa članom 67 stav 2 Poslovnika Skupštine Crne Gore, da učestvuju u radu sjednice, pozvani su:

  • potpredsjednik Vlade za politički sistem, unutrašnju i vanjsku politiku i ministar pravde, Zoran Pažin,
  • ministar za ljudska i manjinska prava, Mehmed Zenka,
  • ministar unutrašnjih poslova, Mevludin Nuhodžić,
  • ministar zdravlja, dr Kenan Hrapović,
  • direktor Uprave za izvršenje krivičnih sankcija, Milan Tomić i
  • direktor Uprave policije, Veselin Veljović.

Da učestvuju u radu sjednice pozvani su i predstavnici:

- Delegacije Evropske unije u CG, šef Delegacije, izvanredni i opunomoćeni ambasador Aivo

Orav,

          međunarodnih organizacija sa sjedištem u Crnoj Gori:

- OEBS- šefica Misije, ambasadorka Maryse Daviet,

- rezidentna koordinatorka Sistema Ujedinjenih nacija, Fiona McCluney,

- UNDP- predstavnica za Crnu Goru, Daniela Gasparikova,

- UNICEF- šef  Predstavništva, Osama Makkawi Khogali,

- UNHCR - predstavnica za Crnu Goru Roberta Montevecchi,

NVO-e  koja se bavi pitanjima ljudskih prava i sloboda i monitoringom rada Odbora za ljudska prava i slobode:

- “Građanska alijansa”, programski direktor Milan Radović.

****

Izvještaj o radu Zaštitnika ljudskih prava i sloboda Crne Gore za 2018. godinu dostupan je na linku: zakoni.skupstina.me/zakoni/web/dokumenta/zakoni-i-drugi-akti/675/1967-11779-00-72-19-13.pdf

            Godišnji izvještaj Nacionalnog mehanizma za prevenciju torture za 2018. godinu dostupan je na linku: zakoni.skupstina.me/zakoni/web/dokumenta/zakoni-i-drugi-akti/694/1987-11880-00-72-19-22.pdf

 

Event Properties

Početak događaja 10.07.2019. 14:00h
Kraj događaja 10.07.2019. 16:00h